Rola wody w organizmie

Woda stanowi najważniejszy ilościowo element naszego ciała. Jest ona nie tylko składnikiem odżywczym, ale i związkiem, dzięki któremu w organizmie człowieka zachodzą wszelkie niezbędne dla życia procesy. Żaden inny związek chemiczny nie bierze udziału w tylu różnych funkcjach organizmu ludzkiego, co woda. Już niewielkie odwodnienie może mieć przykre konsekwencje, dlatego tak ważne jest, by regularnie sięgać po wodę. 

Woda jako podstawowy składnik organizmu 

Woda jest głównym składnikiem ludzkiego ciała (45-75% masy). Jej zawartość w organizmie związana jest z naszym wiekiem, płcią i budową. Inna jej ilość znajduje się też w różnych typach tkanek, płynów ustrojowych, czy wydzielin. Przykładowo, zawartość wody w mięśniach i płucach dochodzi do 80%, w wątrobie – 68%, soku żołądkowym – 97%, a w pocie – do nawet 99,5%. Z wiekiem, jej ilość zmniejsza się, jak również zmieniają się proporcje w poszczególnych  organach.  Z uwagi na to, że nasz organizm nie jest w stanie magazynować wody – stale musimy uzupełniać jej braki. Przyjmuje się, że dla prawidłowego przebiegu wszystkich procesów życiowych, średnio powinniśmy wypijać ok. 2 litrów wody dziennie. Należy pamiętać, że wartość ta ulega zmianie w momencie gdy np. wzrasta temperatura otoczenia albo kiedy ćwiczymy.

Woda zapewnia równowagę pracy całego organizmu

Organizm człowieka nieustannie poddawany jest działaniu licznych czynników zewnętrznych i wewnętrznych, które zakłócają jego równowagę - homeostazę. W wypadku bilansu wodnego jest to niezwykle ważna kwestia. Ilość płynów, której pozbędzie się nasz organizm (poprzez skórę, nerki, układ pokarmowy i oddechowy), powinna równać się ilości, która zostanie mu dostarczona (z pożywieniem i płynami). Jeśli ograniczymy jej podaż i doprowadzimy do dużych strat wody, nasze ciało będzie robić wszystko, by ubytki te wyrównać. W tym wypadku, woda zacznie wędrować z komórek do tzw. przestrzeni pozakomórkowej, czego następstwem będzie odwodnienie organizmu objawiające się m.in.: intensywnym uczuciem pragnienia, upośledzonym wydzielaniem śliny, wysychaniem jamy ustnej, rozdrażnieniem, kłopotami ze snem, utratą apetytu, osłabieniem sił fizycznych i spadkiem koncentracji. 

Woda transportuje substancje odżywcze i pomaga w usuwaniu zbędnych produktów przemiany materii

Woda jest idealnym środkiem transportu m.in. dla substancji odżywczych, którym umożliwia rozpuszczenie się i dotarcie do komórek ciała. Dzięki temu, że ułatwia formowanie się kęsów pożywienia, przesuwanie ich wzdłuż przewodu pokarmowego i właściwe działanie enzymów trawiennych, zapewnia prawidłowy przebieg całego procesu metabolizmu. Wszystko to jest bowiem uzależnione od odpowiedniej zawartości wody w ślinie, soku żołądkowym i jelitowym oraz w żółci. Podobnie jest z metabolitami transportowanymi z wątroby do odpowiednich organów, czy, z tlenem, który dzięki wodzie zawartej w krwi przenoszony jest z płuc do tkanek, oraz z mnóstwem innych substancji.

Woda stabilizuje temperaturę naszego ciała

Krążąca krew rozprowadza ciepło po całym organizmie i usuwa je  z miejsc, gdzie aktualnie jest go zbyt dużo. Gdy temperatura otoczenia staje się wyższa niż temperatura naszej skóry, oddawanie tego ciepła następuje dzięki parowaniu wody. W normalnych warunkach parowanie to zachodzi cały czas, niezależnie od naszej świadomości. Są to ilości niewielkie, wręcz nieodczuwalne, występujące nawet, gdy organizm zaczyna się odwadniać (!). Gdy wzrasta nasza aktywność fizyczna lub rośnie temperatura otoczenia, potliwość jest jeszcze większa. To właśnie dlatego, w trakcie wysiłku fizycznego albo w stanach chorobowych, lub gdy dokucza nam wysoka gorączka, w pewnym momencie zaczynamy się pocić dużo bardziej i szybciej niż zwykle. A ponieważ nasz organizm straty te toleruje tylko przez krótki czas, ważne, aby właśnie w takich sytuacjach szczególnie pamiętać o uzupełnianiu płynów.

Woda ochrania narządy wewnętrzne

Woda stanowi istotny składnik wszystkich płynów ustrojowych, a ponadto jest nieściśliwa, spełnia też rolę zabezpieczającą i zwilżającą. Chroni m.in. gałkę oczną, mózg, rdzeń kręgowy, a także płód, który rozwija się w ciele matki. To, że nasze stawy wykazują ruchliwość, a narządy wewnętrzne w jamie brzusznej nie ulegają uszkodzeniu przy naszej aktywności – to również zasługa obecności wody. W pierwszym wypadku, wchodzi ona w skład mazi zmniejszającej tarcie stawów wydzielanej przez kaletki maziowe, w drugim – śluzu, który zwilża te narządy.

BIBLIOGRAFIA 

1. Derkowska-Sitarz M., Adamczyk-Lorenc A., 2008, Wpływ składników mineralnych rozpuszczonych w wodzie pitnej na organizm człowieka, Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej, nr. 123, 39048
2. Duława J., 2009, Czynniki rozwoju kamicy nerkowej, Forum Nefrologiczne, Via Medica, t. 2, nr. 3, 184-188
3. Gawęcki J., Hryniewiecki L., 2008, Żywienie człowieka. Podstawy nauk o żywieniu., PWN, Warszawa